Çoğu makina imalatçısı; manuel, semi otomatik, otomatik ve tam otomatik makine gibi tanımlar ile ürünlerini pazarlamaktadırlar. Peki bu tanımların içeriği ne olmalıdır? Otomatik ya da yarı otomatik makine denildiğinde otomasyon sistemi ne içermelidir? Bu konu, makine müşterileri açısında biraz bulanık görünebilmektedir ve bazen hatalı satın almalarla sonuçlanabilmektedir. Keskin bir ayrım yapmak zor olsa da belirgin özelliklere göre sınıflandırma yapılabilir.
Bize göre; ideal şartlarda olması gereken tanımlar ve makine özelliklerini aşağıdaki gibi olmalıdır;
Manuel Makine :
- Makine fonksiyonları ve ekipmanları operatör tarafından kontrol edilir.
- Ön ısıtmada, sıcaklık değeri kontrolör aracılığıyla hedef sıcaklık değerine göre otomatik kontrol edilebilir.
- Kahve kavurma sürecindeki tambur/fan hız ayarları, alev sinyali operatör tarafından kavurma esnasında el ile ayarlanır.
- Kahveyi tamburdan çıkarma ve soğutma sistemlerinin çalıştırılması operatör inisiyatifindedir.
- Profil tekrarı bu tür makinelerde yoktur. Her yeni profil operatör kontrolündedir. Tutarlılık bu nedenle düşük olabilir.
- Opsiyonel ekipmanlar(loader, destoner, after burner) kontrolleri ihtiyaç anında operatör tarafından yapılır.
Semi-Auto (Yarı Otomatik) Makine :
- Bu tür makinelerde, ön ısıtma sıcaklığı otomatik olarak bir sıcaklık kontrolör ya da PLC tarafından yapılır.
- Yeşil kahvenin doldurulması, boşlatma, soğutma gibi işlemler operatör tarafından yapılır.
- Kapaklar operatör tarafından el ile açılır, kapatılır. Kapaklarda pistonlar yoktur.
- Operatör yapmak istediği profile ait bilgileri daha önceden girebileceği, belirleyebileceği arayüzler olmalıdır.
- Kavurma sürecindeki aksiyonlar(tambur/fan hızları, alev sinyali) PLC ya da kontrolör aracılığıyla otomatik olarak yapılır.
- Kavurma sonrası karıştırma ve soğutma işlemleri operatör kontrolündedir. Soğutma ve karıştırma süreleri bu tür sistemlere ilave edilebilir.
- Ürün boşlatma ve doldurma işlemlerinde kullanılan pistonlar bu makinelerde yoktur.
- Opsiyonel ekipmanlar(loader, destoner, after burner) kontrolleri ihtiyaç anında operatör tarafından yapılır. Her ekipmana özel süre ve çalışma şartları eklenebilir.
Otomatik Makine :
- Otomatik makinede, ön ısıtma otomatik olarak hedef sıcaklık değerine göre yapılır.
- Profillerin(reçetelerin) hazırlanması ya da oluşturulması için arayüz olmalıdır.
- Profil tekrarlı kavurmalar esnasında tambur, fan veya alev sinyalleri otomatik olarak PLC ya da kontrolör tarafından daha önce kaydedilmiş profil değerlerine göre yapılır.
- Yeşil kahvenin tambura boşaltılması, kavrulmuş kahvenin tamburdan boşaltılması ve soğutulan kahvenin karıştırıcıdan boşaltılması gibi işlemleri pnomatik pistonlar ya da motorlar aracılıyla otomatik yapılır. Süreler ve şartlar makine imalatçısına ya da kullanıcıya göre değişebilir.
- Soğutma, karıştırma gibi süreçlerin süreleri ve yöntemleri otomatik olarak tanımlıdır ve yürütülür.
- Opsiyonel ekipmanlar(loader, destoner, after burner) kavurma sürecine otomatik olarak isteğe göre ilave edilebilir.
Her makine imalatçısının kendine göre farklı tanımları olabilir. Makine tercih edilirken hangi tanımdan ne kastediliyor netleştirilmelidir.